Rysunek i Akwarela na Tekturze
8.6cm x 7cm,
Ramka 13cm x 9.8cm.
Maja Berezowska (1893–1978), „Portret kobiety” – domniemany autoportret, XX wiek
Miniaturowy portret kobiecy wykonany ołówkiem, kredką barwną oraz akwarelą na tekturze. Przedstawienie w formacie pionowego owalu, oprawione pod szkłem. Sygnowane w lewej dolnej części kompozycji; “Maja Berezowska” podpis jest częściowo przesłonięty krawędzią oprawy.
Kobieta ukazana frontalnie, w ciasnym ujęciu obejmującym głowę, szyję i górną część ramion. Twarz o wysokim czole, wyraźnie zarysowanych łukach brwiowych, dużych niebieskich oczach i pełnych ustach. Włosy zaczesane ku górze i częściowo upięte. Po bokach głowy widoczne swobodne plamy błękitu, fioletu i szarości, przedstawiające przypuszczalnie elementy nakrycia głowy, wstążki albo dekoracyjną tkaninę. Ramiona okryte jasnym strojem o miękkiej, puszystej fakturze.
Rysunek wykonany cienką, wielokrotnie prowadzoną kreską, uzupełnioną delikatnymi laserunkami akwarelowymi. Partie twarzy modelowane odcieniami ochry, różu i brązu, natomiast oczy oraz otoczenie głowy zaakcentowane chłodnym błękitem. Praca ma charakter intymnego studium fizjonomicznego, pozbawionego rozbudowanego tła i elementów narracyjnych.
Obecność podpisu w lewej dolnej części wzmacnia atrybucję pracy Mai Berezowskiej. Identyfikacja przedstawienia jako autoportretu jest wysoce prawdopodobna. Wysokie czoło, wyraziste oczy, kształt twarzy i sposób upięcia włosów wykazują podobieństwo do zachowanych fotografii artystki. Dodatkowo umacnia tę identyfikację pismo z CBWA do Andrzeja Czernika (1959 r.) z podziękowaniem za wypożyczenie portretu Mai Berezowskiej na wystawę jej indywidualnych prac.
Owalna rama metalowa, odlewana i patynowana na kolor starego złota, utrzymana w stylistyce neoklasycystycznej, nawiązującej do stylu Ludwika XVI. Profilowane obramienie zdobione pasami ornamentu perełkowego, plecionki i stylizowanych liści. W zwieńczeniu ażurowa kompozycja z girland kwiatowych oraz skrzyżowanych kołczana ze strzałami i płonącej pochodni, przewiązanych kokardą. Odwrocie zamknięte dekoracyjną tkaniną o pasowym, kwiatowym wzorze, przytrzymywaną metalowymi blaszkami. W górnej części kółko do zawieszania.
Maja Berezowska, właściwie Maria Berezowska, była jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich rysowniczek, ilustratorek i karykaturzystek XX wieku. Kształciła się w Petersburgu, Krakowie i Monachium. Współpracowała z prasą polską i francuską, tworzyła ilustracje książkowe, rysunki satyryczne, scenografie oraz projekty kostiumów teatralnych. W latach 1933–1936 przebywała w Paryżu, gdzie publikowała m.in. w „Le Figaro”, „Le Rire” i „Ici Paris”. Za karykatury Adolfa Hitlera została podczas okupacji uwięziona na Pawiaku, skazana na śmierć i deportowana do Ravensbrück. W obozie wykonywała portrety współwięźniarek. Jej twórczość wyróżnia lekka, dynamiczna kreska, subtelna kolorystyka oraz zainteresowanie portretem, kobiecością, teatrem i obyczajowością.
Wymiary przedstawienia: 8,6 × 7 cm.
Wymiary ramy: 13 × 9,8 cm.
Stan zachowania: jak na zdjęciach.