Galeria małego portretu

Miniatura przeznaczona była na użytek osobisty. Pieczołowicie przechowywana, przekazywana z pokolenia na pokolenie, zapełniała szuflady sekretarzyków tworząc swoiste, domowe galerie atenatów.
Gabinet Miniatur, Lidia Kruczek, Muzeum Zamkowe w Pszczynie, Pszczyna 2018.
Od dnia 9 maja 2001 r. Muzeum Zamkowe w Pszczynie udostępnia zwiedzającym wystawę stałą o charakterze specjalistycznym, zasadniczo różniącą się od wiodącej ekspozycji historycznych wnętrz, bowiem prezentującą godną uwagi i jedną z nielicznych w kraju kolekcji miniatur. W „Gabinecie miniatur”, którego nazwa nawiązuje do dawnych pomieszczeń kolekcjonerskich, zgromadzono prawie dwieście miniatur, sylwetek i płaskorzeźb. Wystawa stała się też pretekstem do pokazania grupy małych portretów o różnej proweniencji, do tej pory przechowywanych w muzealnych magazynach.
Wśród nich na uwagę zasługują: Portret mężczyzny w berecie, malowany przez Aleksandra Orłowskiego (1777-1832), kilka ciekawych, chociaż mniej efektownych szkiców Jana Ksawerego Kaniewskiego (1805-1867), powstałych w czasie wakacyjnych podróży malarza na Ukrainę oraz portrety, pochodzące z zamków w Pszczynie i Książu, wśród których widnieje podobizna Jana Henryka XV Hochberga, wykonana w 1918 roku w pszczyńskiej głównej kwaterze wojennej niemieckiej armii.

Pszczyński zbiór miniatur powstał w głównej mierze dzięki pasji kolekcjonerskiej architekta z Zabrza Leona Dietz dArma, który przez całe życie z wielkim znawstwem i zaangażowaniem gromadził te małe dzieła sztuki, nabywając je w antykwariatach krakowskich, warszawskich i poznańskich. W roku 1969 zbiory zakupiło pszczyńskie Muzeum, w dalszych latach powiększając pozyskaną kolekcję o prawie 100 obiektów, dzięki czemu możliwe stało się zaprezentowanie na niniejszej wystawie przemian stylowych i różnorodności miniatury polskiej oraz obcej w całym, obejmującym ponad trzysta lat, okresie jej istnienia.